ทำความรู้จักกับการดูแลแบบ palliative care 

palliative care

การรักษาในปัจจุบันเปลี่ยนไปอย่างมากจากอดีต เพราะธรรมชาติของโรคในชุมชนเปลี่ยนไป สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์กระทรวงสาธารณสุข ทำสถิติผู้ป่วยมะเร็งในประเทศไทย ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2546 – 2550 ได้กำหนดอัตราไว้ที่ 84.9 คนจากจำนวน 100,000 คน จำนวนผู้ป่วยมะเร็งเพิ่มขึ้นทุกปีอย่างต่อเนื่อง ทำให้จำเป็นต้องรักษามะเร็งแบบ palliative care อันเป็นการรักษารูปแบบใหม่ซึ่งอธิบายรูปแบบการรักษานี้ให้เป็นที่รู้จักได้ในบทความนี้ 

ความหมายของ palliative care  

ในการรักษาพยาบาล การดูแลแบบ palliative care เป็นการรักษาที่ทันสมัยเหมาะสำหรับผู้ป่วยระยะสุดท้ายโดยเฉพาะผู้ป่วยโรคมะเร็ง สามารถเรียกอีกอย่างได้ว่าการรักษาแบบประคับประคอง ซึ่งมะเร็งนั้นเป็นโรคที่ทำให้คนไทยเสียชีวิตจำนวนมาก ไม่มีใครที่เป็นโรคนี้แล้วหายขาดได้ หากจะหายก็มีอยู่เป็นจำนวนน้อยมาก คนส่วนใหญ่ที่เป็นโรคนี้ล้วนแล้วแต่เสียชีวิต ทำให้ต้องเข้ารับการรักษาในขั้นตอนสุดท้าย โดยหลักการดูแลแบบ palliative care หรือการรักษาแบบประคับประคองที่รักษาตามอาการของผู้ป่วยนั้น สามารถกล่าวได้ดังต่อไปนี้ 

  • ทีมสหสาขาวิชาชีพจะดูแลผู้ป่วย รวมถึงการประสานงานกับสาธารณสุขในด้านต่าง ๆ โดยมีเป้าหมายเพื่อช่วยให้คุณภาพชีวิตของผู้ป่วยและครอบครัวดีขึ้นมากที่สุด นอกจากนี้ยังมีการตระหนักรู้ถึงครอบครัวของผู้ป่วยว่าเป็นส่วนสำคัญของทีมที่ไม่อาจขาดได้ เนื่องจากครอบครัวส่งผลกับผู้ป่วยเป็นอย่างมาก 
  • ตามปรัชญาของการดูแลผู้ป่วย ไม่มีความรู้ทางการแพทย์หรือเครื่องมือใด ๆ ที่ใช้ หรือผลักดันให้ผู้ป่วยทุกข์ทรมานมากขึ้นกว่าเดิมซึ่งไม่ได้เพิ่มคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยแต่อย่างใด แต่ก็ไม่ได้ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตเร็วขึ้นกว่าธรรมชาติของการเจ็บป่วย 
  • ในระยะแรกควรดูแลอย่างด้วยความใกล้ชิด ใส่ใจ จนกว่าผู้ป่วยจะเสียชีวิต 
  • การดูแลแบบองค์รวม ไม่ว่าจะเป็นทางจิตใจ จิตวิญญาณ ร่างกาย และสังคม 
  • เคารพสิทธิของครอบครัวและผู้ป่วยด้วยการให้ข้อมูลจริงเกี่ยวกับความเจ็บป่วยของเขา เพื่อให้ครอบครัวของผู้ป่วยและผู้ป่วยเองได้ตัดสินใจร่วมกันเกี่ยวกับเป้าหมายและแนวทางสำหรับการดูแล นอกจากนี้ยังมีเรื่องของศาสนาและความเชื่อของครอบครัวและผู้ป่วยเข้ามาเกี่ยวข้องซึ่งทางแพทย์ก็ควรเคารพด้วยเช่นกัน 
  • ดูแลผู้ป่วยรวมทั้งครอบครัวของพวกเขา เมื่อใดก็ตามที่คนในครอบครัวมีอาการป่วย จะส่งผลต่อสุขภาพของคนอื่น ๆ ในครอบครัวด้วยเช่นกัน ดังนั้นจึงจำเป็นต้องดูแลทุกคนในครอบครัวที่เป็นโรคนี้ 

จากบทความจะเห็นได้ว่า palliative care คือการรักษาผู้ป่วยในระยะสุดท้ายของชีวิต ซึ่งการใช้วิธีการรักษานี้เป็นการรักษาแบบองค์รวม ไม่เฉพาะกับผู้ป่วยเท่านั้น แต่ยังรวมถึงครอบครัวของผู้ป่วยด้วย นอกจากนี้ยังเคารพสิทธิในการตัดสินใจระหว่างผู้ป่วยและครอบครัวในการปรึกษากันถึงสิ่งที่ควรดูแลในช่วงที่เหลือของชีวิต